Tạp chí
 
Năm 2026
 
Số 67, Kỳ 5, [10 - 2026]

Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến thừa tiết diện trong thi công hầm kích thước lớn bằng phương pháp khoan - nổ mìn

DOI:10.46326/JMES.2026.67(5).07

  • Cơ quan:

    Trường Đại học Điện lực, Hà Nội, Việt Nam

  • *Tác giả liên hệ:
    This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
  • Nhận bài: 14-01-2026
  • Sửa xong: 10-05-2026
  • Chấp nhận: 04-06-2026
  • Ngày đăng: 01-10-2026
Trang: 84 - 94
Lượt xem: 25
Xem onlineXem online
Lượt tải: 1
Tải về PDF
★★★★★Yêu thích: , Số lượt: 0
  • ★
  • ★
  • ★
  • ★
  • ★
Bạn yêu thích

Tóm tắt:

Trong thi công xây dựng công trình ngầm, đặc biệt là khi thi công đào qua khối đá cứng, phương pháp khoan nổ mìn được ưu tiên sử dụng. Nhược điểm của phương pháp này là luôn xảy ra hiện tượng đào vượt diện tích thiết kế. Đây là một vấn đề mà cả các nhà quản lý xây dựng và những người thi công đều hết sức quan tâm vì nó ảnh hưởng lớn đến các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật như khối lượng thi công khoan đào, chống giữ, và độ bền, độ ổn định của công trình theo thời gian. Cụ thể, khi tiết diện đào vượt nhiều so với tiết diện thiết kế không những làm tăng các chi phí khoan đào, tăng khối lượng xúc bốc, vận chuyển mà đáng kể hơn là làm tăng khối lượng gia cố bê tông vỏ hầm, bê tông phun và ảnh hưởng tới trạng thái làm việc của vỏ chống và khối đá xung quanh. Đào vượt tiết diện thiết kế khi thi công công trình ngầm phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố khác nhau. Có thể chia ra các yếu tố khách quan và yếu tố chủ quan, yếu tố khách quan như điều kiện địa chất của khối đá bao gồm tính chất, thế nằm của khe nứt và các chỉ số đánh giá của khối đá được quan tâm, trong khi đó yếu tố chủ quan tập trung phân tích về yếu tố công nghệ khoan lỗ mìn và chiều sâu bước đào. Kết quả nghiên cứu cho thấy, chất lượng khối đá như chỉ số RMR, tính chất của hệ khe nứt, và chiều dài bước đào có ảnh hưởng đáng kể đến giá trị hệ số thừa tiết diện.

Trích dẫn
Chu Việt Thức và Đào Văn Canh, 2026. Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến thừa tiết diện trong thi công hầm kích thước lớn bằng phương pháp khoan - nổ mìn, Tạp chí Khoa học kỹ thuật Mỏ - Địa chất, số 67, kỳ 5, tr. 84-94.
Tài liệu tham khảo

Bieniawski, Z. T. (1977). Geomechanics classification of rock mass and its application in tunneling. ISRM.

Bulychev, N. S. (1989). Cơ học công trình ngầm. M. (tiếng Nga).

Đào, V. C., Nguyễn, Q. P., Nguyễn, P. N. và nnk. (1999). Báo cáo tổng kết đề tài cấp Bộ: Nghiên cứu xác định hệ số thừa tiết diện các hầm tuyến năng lượng thủy điện Yaly.

Müller, L. (1970). The rock mechanics of underground construction. Proceedings of the 2nd Congress of the International Society for Rock Mechanics, Vienna: Springer-Verlag, 3, 691-702.

Müller, L. (1976). Geomechanical principles in tunneling. International Journal of Rock Mechanics and Mining Sciences and Geomechanics Abstracts, 13(4), 123-140.

Müller, L. (1978). New Austrian Tunnelling Method (NATM). Tunnelling ’78: Proceedings of the 3rd International Tunnelling Conference, London: Institution of Mining and Metallurgy, 381-392.

Phan, Đ. Đ. (1999). Xây dựng công trình ngầm thủy điện Hòa Bình. Nhà xuất bản Xây dựng.

Singh, B. (1972). Influence of rock joints on blast fragmentation and tunnel stability. International Journal of Rock Mechanics and Mining Sciences, 9(5), 345-356.

Singh, S. P., Xavier, P. (2005). Causes, impact and control of overbreak in underground excavations. Tunnelling and Underground Space Technology, 20 (1), 63-71.

Tariq, S. M., and Worsey, P. N. (1996). An investigation into the effect of varying joint aperture and nature of surface on pre-splitting. In: Proceedings of the 12th Annual Symposium on Explosives and Blasting Research, International Society of Explosives Engineers (ISEE), February 4–8, 1996, Orlando, FL, USA, pp. 186–195.

Terzaghi, K. (1946). Rock defects and load-bearing capacity in tunnels. Journal of the Boston Society of Civil Engineers, 33, 93-122.

Wahlstrom, J. (1973). Stability analysis of underground openings in jointed rock. Tunneling ’73: Proceedings of the International Tunneling Conference, London: Institution of Mining and Metallurgy, 45-58.

Worsey, P. N., Farmer, I. W., and G. D. Matheson. (1981). The Mechanics of Pre-Splitting In Discontinuous Rock. The 22nd U.S. Symposium on Rock Mechanics (USRMS), Cambridge, Massachusetts, June 1981.

Worsey, P. N., and Qu, S. (1987). Effect of joint separation and filling on pre-split blasting. In: Proceedings of the 3rd Mini-Symposium on Explosives and Blasting Research, Society of Explosives Engineers (ISEE), February 5–6, 1987, Miami, FL, USA, pp. 26–40.

Johansen, J., and Mathiesen, C.F. (2000). Modern Trends in Tunnelling and Blast Design (1st ed.). CRC Press. https://doi.org/10.1201/9781003762201.

Các bài báo khác