Tạp chí
 
Năm 2026
 
Số 67, Kỳ 5, [10 - 2026]

Đặc điểm thạch học và ý nghĩa công nghiệp của than antraxit biến chất cao tại mỏ Khe Chàm, Quảng Ninh, đông bắc Việt Nam

DOI:10.46326/JMES.2026.67(5).06

  • Cơ quan:

    1 Công ty cổ phần Tin học, Công nghệ, Môi trường - Vinacomin, Hà Nội, Việt Nam
    2 Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản, Hà Nội, Việt Nam
    3 Công ty Than Hạ Long - TKV, Quảng Ninh, Việt Nam
    4 Trường Đại học Mỏ - Địa chất, Hà Nội, Việt Nam

  • *Tác giả liên hệ:
    This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
  • Nhận bài: 01-04-2026
  • Sửa xong: 01-05-2026
  • Chấp nhận: 26-05-2026
  • Ngày đăng: 01-10-2026
Trang: 72 - 83
Lượt xem: 25
Xem onlineXem online
Lượt tải: 1
Tải về PDF
★★★★★Yêu thích: , Số lượt: 0
  • ★
  • ★
  • ★
  • ★
  • ★
Bạn yêu thích

Tóm tắt:

Than antraxit là một loại tài nguyên quan trọng tại Quảng Ninh, Việt Nam, đặc trưng bởi mức độ biến chất cao và nhiệt lượng lớn. Nghiên cứu này tập trung phân tích thành phần thạch học của than antraxit tại mỏ Khe Chàm, phường Mông Dương, nhằm đánh giá đặc điểm về thành phần vi phần (maceral) và tiềm năng sử dụng của loại than này. Các mẫu than được thu thập từ các đường lò đang khai thác, được chuẩn bị dưới dạng tiêu bản đánh bóng và phân tích bằng kính hiển vi phản xạ theo tiêu chuẩn của Ủy ban Quốc tế về Thạch học Than và Chất hữu cơ (ICCP). Kết quả phân tích cho thấy than có thành phần chủ yếu là vitrinite (chiếm 72÷100%), với hàm lượng inertinite từ 0÷3% và liptinite từ 0÷7%, phản ánh mức độ biến chất cao. Độ phản xạ vitrinite (Ro) dao động từ 2,174 ÷3,631%, xác nhận cấp than antraxit theo phân loại quốc tế. Ngoài ra, một số khoáng vật phụ như pyrit, canxit và thạch anh được phát hiện trong các mẫu nghiên cứu, có thể ảnh hưởng đến chất lượng than cũng như các ứng dụng công nghiệp. Với hàm lượng chất bốc thấp, giá trị nhiệt cao và hàm lượng tạp chất thấp, than Khe Chàm được đánh giá là nguồn nhiên liệu chất lượng cao, thích hợp cho các ứng dụng nhiệt điện và công nghiệp luyện kim. Nghiên cứu này góp phần bổ sung dữ liệu về thành phần thạch học của than antraxit tại mỏ Khe Chàm, đồng thời cung cấp cơ sở khoa học cho việc tối ưu hóa quá trình chế biến và sử dụng, cũng như định hướng cho các nghiên cứu tiếp theo về khả năng khí hóa loại than chất lượng cao này.

Trích dẫn
Phạm Việt Dũng, Ngô Xuân Đắc, Đỗ Mạnh Dũng, Nguyễn Hoàng Huân, Phạm Văn Chương và Võ Thị Công Chính, 2026. Đặc điểm thạch học và ý nghĩa công nghiệp của than antraxit biến chất cao tại mỏ Khe Chàm, Quảng Ninh, đông bắc Việt Nam, Tạp chí Khoa học kỹ thuật Mỏ - Địa chất, số 67, kỳ 5, tr. 72-83.
Tài liệu tham khảo

Bielowicz, B., and Misiak, J. (2020). The impact of coal’s petrographic composition on its suitability for the gasification process: The example of Polish deposits. Resources, 9(9), 111. https://doi.org/10.3390/resources909 0111.

International Committee for Coal and Organic Petrology (ICCP). (1994). The new vitrinite classification (ICCP System 1994). Fuel, 77(5), 349-358. https://doi.org/10.1016/S0016-23 61(98)80024-0.

Lê, Đ. T. (1980). Thuyết minh “Thăm dò tỉ mỉ khu Khe Chàm, mỏ than Cẩm Phả, Quảng Ninh”. Trung tâm Thông tin, Lưu trữ và Bảo tàng Địa chất (T181).

Li, K., Cao, H., Rimmer, S. M., Zhang, H., Li, X., Zhang, Y., and Liu, Q. (2023). Petrographic features and carbon structural evolution of a series of high-temperature treated anthracites. International Journal of Coal Geology, 277, 104356. https:// doi.org/10.1016/j.coal.2023.104356.

Li, R., Tang, Y., Che, Q., Ma, P., Luo, P., Lu, X., and Dong, M. (2022). Effects of coal rank and macerals on the structure characteristics of coal-based graphene materials from anthracite in Qinshui Coalfield. Minerals, 12(5), 588. https://doi. org/10.3390/min12050588.

Nguyễn, H. H., Đỗ, M. D., Vũ, A. T., Nguyễn, T. H., Đỗ, X. K., and Nguyễn, T. A. (2020). Báo cáo kết quả thăm dò than khu mỏ Khe Chàm, thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh. Công ty Cổ phần Tin học, Công nghệ, Môi trường Vinacomin.

Nguyen, V. T., Phan, T. T., and Pham, K. H. (2015). Magmatic activities and tectonic implications in the northeastern Vietnam region: Evidence from petrographic and geochemical data. Journal of Geosciences, 60(2), 87-104.

Pickel, W., Kus, J., Flores, D., Kalaitzidis, S., Christanis, K., Cardott, B. J., ... and Wagner, N. I. C. C. P. (2017). Classification of liptinite–ICCP System 1994. International Journal of Coal Geology, 169, 40-61. https://doi.org/10.1016/ j.coal.2016.11. 004.

Speight, J. G. (2015). Handbook of coal analysis (2nd ed.). John Wiley and Sons. https://doi.org /10.1002/9781119037699.

Taylor, G. H., Teichmüller, M., Davis, A., Diessel, C. F. K., Littke, R., and Robert, P. (1998). Organic petrology. Gebrüder Borntraeger.

Tremel, A., Haselsteiner, T., Kunze, C., and Spliethoff, H. (2012). Experimental investigation of high temperature and highpressure coal gasification. Applied Energy, 92, 279-285. https://doi.org/10.1016/j.apenergy.2011.11.009.

Vietnam Standards and Quality Institute. (2001-2011). TCVN 172:2001; TCVN 173:2001; TCVN 174:2011; TCVN 200:2011.

Các bài báo khác