Tạp chí
 
Năm 2026
 
Số 67, Kỳ 5, [10 - 2026]

Xu hướng nghiên cứu về du lịch địa học và tiềm năng phát triển ở Việt Nam: Phân tích trắc lượng thư mục dựa trên cơ sở dữ liệu Scopus

DOI:10.46326/JMES.2026.67(5).03

  • Cơ quan:

    1 Trường Đại học Mỏ - Địa chất, Hà Nội, Việt Nam
    2 Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội, Việt Nam
    3 Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội, Việt Nam
    4 Trường Đại học Quốc tế Sài Gòn, TP Hồ Chí Minh, Việt Nam

  • *Tác giả liên hệ:
    This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
  • Nhận bài: 20-02-2026
  • Sửa xong: 11-06-2026
  • Chấp nhận: 01-07-2026
  • Ngày đăng: 01-10-2026
Trang: 30 - 46
Lượt xem: 25
Xem onlineXem online
Lượt tải: 1
Tải về PDF
★★★★★Yêu thích: , Số lượt: 0
  • ★
  • ★
  • ★
  • ★
  • ★
Bạn yêu thích

Tóm tắt:

Du lịch địa học là hướng tiếp cận du lịch bền vững dựa trên di sản địa học, gắn bảo tồn đa dạng địa chất với giáo dục, trải nghiệm và phát triển kinh tế địa phương. Bài báo trình bày tổng quan xu hướng nghiên cứu về du lịch địa học và đánh giá tiềm năng phát triển ở Việt Nam thông qua phân tích trắc lượng thư mục. Dữ liệu được thu thập từ Scopus với các nhóm từ khóa liên quan chủ đề nghiên cứu, với số lượng sau sàng lọc đạt 1.925 tài liệu trong giai đoạn 2002-2025; được trực quan hóa mạng lưới bằng VOSviewer. Kết quả cho thấy số lượng công bố tăng nhanh, đặc biệt từ sau 2017, phản ánh sự mở rộng của mô hình công viên địa chất và yêu cầu quản trị di sản theo hướng bền vững. Các cụm chủ đề nổi bật tập trung vào: (i) bảo tồn và quản lý di sản địa học; (ii) phát triển bền vững và giáo dục; (iii) đánh giá giá trị điểm di sản địa học và xây dựng sản phẩm du lịch; (iv) tác động môi trường và quản trị điểm đến. Về phân bố nghiên cứu, châu Âu chiếm ưu thế về số lượng và hợp tác trong nghiên cứu; trong khi Việt Nam có số công bố còn hạn chế, cho thấy khoảng trống nghiên cứu đáng kể. Trên cơ sở tổng quan, bài báo nhận định Việt Nam có tiềm năng lớn phát triển loại hình du lịch địa học nhờ tài nguyên địa chất đa dạng và mạng lưới 4 Công viên địa chất toàn cầu UNESCO, đồng thời đề xuất các định hướng ưu tiên: hoàn thiện dữ liệu và nghiên cứu nền; phát triển sản phẩm đặc thù theo lợi thế từng khu vực; nâng cao năng lực diễn giải, truyền thông và tham gia của cộng đồng; tăng cường hợp tác quốc tế để thúc đẩy phát triển bền vững du lịch địa học.

Trích dẫn
Đỗ Mạnh An ., Đặng Kinh Bắc, Trần Đức Thanh và Võ Thị Công Chính, 2026. Xu hướng nghiên cứu về du lịch địa học và tiềm năng phát triển ở Việt Nam: Phân tích trắc lượng thư mục dựa trên cơ sở dữ liệu Scopus, Tạp chí Khoa học kỹ thuật Mỏ - Địa chất, số 67, kỳ 5, tr. 30-46.
Tài liệu tham khảo

Ban Quản lý Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng. (2021). Kết quả xây dựng và phát triển Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao Bằng năm 2021 và định hướng phát triển năm 2022 [Báo cáo lưu trữ].

Boley, B. B., and Nickerson, N. P. (2013). Profiling geotravelers: An a priori segmentation identifying and defining sustainable travelers using the Geotraveler Tendency Scale (GTS). Journal of Sustainable Tourism, 21(2), 314-330. https://doi. org/10.1080/09669582. 2012.692684.

Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam. (2019). Hội thảo khoa học quốc tế về giá trị di sản Công viên địa chất Lý Sơn - Sa Huỳnh. https://vietnamtourism.gov.vn/post/29253.

De Bakker, F. G. A., Groenewegen, P., and den Hond, F. (2005). A bibliometric analysis of 30 years of research and theory on corporate social responsibility and corporate social performance. Business and Society, 44(3), 283-317. https://doi.org/10.1177/0007 6503052 78086.

Dowling, R. K. (2013). Global geotourism-An emerging form of sustainable tourism. Czech Journal of Tourism, 2(2), 59-79. https://doi. org/10.2478/cjot-2013-0004.

Hose, T. A. (1995). Selling the story of Britain’s stone. Environmental Interpretation, 10(2), 16-17.

Hose, T. A. (2008). Towards a history of geotourism: Definitions, antecedents and the future. Geological Society, London, Special Publications, 300(1), 37-60. https://doi.org/ 10.1144/SP300.5.

Hose, T. A. (2012). 3G’s for modern geotourism. Geoheritage, 4(1-2), 7-24. https://doi.org/ 10.1007/s12371-011-0052-y.

Hose, T. A., Marković, S. B., Komac, B., and Zorn, M. (2011). Geotourism-A short introduction. Acta Geographica Slovenica, 51(2), 339-342. https://doi.org/10.3986/AGS51301.

Lew, A. A. (2002). Geotourism and what geographers do. Tourism Geographies, 4(4), 347-348. https://doi.org/10.1080/ 1461668 0210158119.

National Geographic. (n.d.). Geotourism MapGuides. Retrieved May 26, 2018, from https://www.nationalgeographic.com/maps/geotourism/geotourism-mapguides/

Newsome, D., and Dowling, R. K. (2006). The scope and nature of geotourism. In R. K. Dowling and D. Newsome (Eds.), Geotourism (pp. 3-25). Elsevier Butterworth-Heinemann.

Newsome, D., and Dowling, R. K. (2010). Setting an agenda for geotourism. In D. Newsome and R. K. Dowling (Eds.), Geotourism: The tourism of geology and landscape (pp. 1-12). Goodfellow Publishers.

Newsome, D., Dowling, R. K., and Leung, Y.-F. (2012). The nature and management of geotourism: A case study of two established iconic geotourism destinations. Tourism Management Perspectives, 2-3, 19-27. https:// doi.org/ 10.1016/j.tmp.2011.12.009.

Ollier, C. (2012). Problems of geotourism and geodiversity. Quaestiones Geographicae, 31(3), 57-61. https://doi.org/10.2478/v10 117-012-0025-5.

Phạm, T. T. (Chủ nhiệm đề tài). (2024). Nghiên cứu cơ sở khoa học và giải pháp phát triển du lịch bền vững tại Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông [Báo cáo đề tài khoa học và công nghệ cấp quốc gia]. Bộ Khoa học và Công nghệ.

Stokes, A. M., Cook, S. D., and Drew, D. (2003). Geotourism: The new trend in travel. Travel Industry Association of America and National Geographic Traveler.

Trịnh, D. (Chủ biên). (2004). Nghiên cứu các khu bảo tồn địa chất ở Việt Nam [Báo cáo đề án]. Lưu trữ Địa chất.

UNESCO. (n.d.-a). Dak Nong UNESCO Global Geopark. Retrieved September 25, 2026, from https://www.unesco.org/en/iggp/dak-nong-unesco-global-geopark.

UNESCO. (n.d.-b). Dong Van Karst Plateau UNESCO Global Geopark. Retrieved September 25, 2026, from https://www.unesco.org/en/iggp/dong-van-karst-plateau-unesco-global-geopark.

UNESCO. (n.d.-c). Lang Son UNESCO Global Geopark. Retrieved September 25, 2026, from https://www.unesco.org/en/iggp/lang-son-unesco-global-geopark.

UNESCO. (n.d.-d). Non nuoc Cao Bang UNESCO Global Geopark. Retrieved September 25, 2026, from https://www.unesco.org/en/iggp/non-nuoc-cao-bang-unesco-global-geopark.

Van Eck, N. J., Waltman, L., Dekker, R., and van den Berg, J. (2010). A comparison of two techniques for bibliometric mapping: Multidimensional scaling and VOS. Journal of the American Society for Information Science and Technology, 61(12), 2405-2416. https:// doi.org/10.1002/asi.21421.

Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản. (2022). Sự đồng hành của các nhà khoa học trong xây dựng và phát triển công viên địa chất ở Việt Nam [Báo cáo hội nghị]. Hội nghị quốc tế 15 năm phát triển Công viên địa chất toàn cầu UNESCO ở Việt Nam, Đắk Nông.

Viện Nghiên cứu Phát triển Du lịch. (2004). Nghiên cứu xây dựng các tiêu chí khu, tuyến, điểm du lịch ở Việt Nam [Báo cáo đề tài cấp bộ].

Vu, H. D., Nguyen, N. T. P., Ngo, Y. T. H., and Le, T. D. (2022). Geotourism current state and future prospects: A case study in the Cao Bang UNESCO Global Geopark, Vietnam. GeoJournal of Tourism and Geosites, 43(3), 1063-1070. https://doi.org/10.30892/ gtg.43327-9.

Các bài báo khác