Công nghệ làm sạch đường ống vận chuyển dầu khí bằng Foam Pig và khả năng ứng dụng tại Việt Nam

- Tác giả: Nguyễn Văn Thành 1*, Lê Quang Duyến 1, Nguyễn Khắc Long 1, Tô Hữu Toàn 1, Nguyễn Quốc Dũng 2, Vũ Việt Thanh 2
Cơ quan:
1 Trường Đại học Mỏ - Địa chất, Hà Nội, Việt Nam
2 Liên Doanh Việt - Nga Vietsovpetro, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam
- *Tác giả liên hệ:This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
- Từ khóa: CFD, Foam Pig, Làm sạch tuyến ống, Lắng đọng paraffin, Non-piggable, Phi Newton.
- Nhận bài: 02-09-2025
- Sửa xong: 03-01-2026
- Chấp nhận: 28-01-2026
- Ngày đăng: 01-06-2026
- Lĩnh vực: Dầu khí và năng lượng
Tóm tắt:
Lắng đọng paraffin, asphaltene và cặn cơ học trong các tuyến ống vận chuyển dầu khí nội mỏ là nguyên nhân làm gia tăng tổn thất áp suất, suy giảm lưu lượng và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn vận hành. Trong điều kiện thực tế tại Việt Nam, nhiều tuyến ống được xây dựng từ lâu, không được trang bị hệ thống phóng–thu nhận pig hoặc có hình học phức tạp, khiến các phương pháp pig cơ học truyền thống khó hoặc không thể áp dụng được. Bài báo này trình bày cơ sở khoa học, tổng quan các nghiên cứu và kết quả thử nghiệm thực tế về khả năng ứng dụng công nghệ Foam Pig trong làm sạch đường ống vận chuyển dầu khí tại Việt Nam. Trên cơ sở tổng hợp và phân tích các công bố quốc tế tiêu biểu, nghiên cứu làm rõ những tiến bộ công nghệ, ưu điểm và các tồn tại kỹ thuật của Foam Pig khi áp dụng cho các tuyến ống “non-piggable”. Đặc biệt, dữ liệu thử nghiệm tại tuyến MSP-A → MSP-B mỏ Bạch Hổ được sử dụng để đối chiếu với mô hình lưu biến Herschel–Bulkley, qua đó đánh giá ảnh hưởng của các thông số vận hành như áp suất bơm đẩy, lưu lượng khí và đặc tính gel đến khả năng di chuyển và hiệu quả làm sạch của Foam Pig. Kết quả cho thấy, khi lựa chọn phù hợp cửa sổ lưu biến và chế độ vận hành, Foam Pig có thể di chuyển ổn định qua các đoạn cong, đạt hiệu quả loại bỏ paraffin trên 90% và được thu hồi nguyên vẹn, đáp ứng yêu cầu vận hành an toàn. Từ các phân tích lý thuyết, thực nghiệm và kinh nghiệm quốc tế, bài báo đề xuất khung đánh giá khả năng áp dụng Foam Pig cho các tuyến ống nội mỏ tại Việt Nam, đồng thời xây dựng danh mục các tuyến tiềm năng. Kết quả nghiên cứu góp phần cung cấp cơ sở khoa học cho việc chuẩn hóa và mở rộng ứng dụng công nghệ Foam Pig trong ngành dầu khí Việt Nam.
Cho, H. J. (1988). Foam Pig with Textured Surface (European Patent No. EP0286320A2). European Patent Office. https://worldwide.espacenet.com/patent/search/family/009177620/publication/EP0286320A2 
Chhabra, R. P., and Richardson, J. F. (2008). Non-Newtonian flow and applied rheology (2nd ed.). Elsevier. https://doi.org/10.1016/B978-0-7506-8532-0.X5001-8 
Deng Tao, Jun Zhou, Yu Zhang, Yuanyuan Chen, Gong Jing. (2017). The Technique of Segmental Pigging Process for Long Distance Pipeline of Oil and Gas in China. ASME Journal of Pressure Vessel Technology, 139(1), 061701. https://doi.org/10.1115/1.4034284. 
Gao Xuedong, Qiyu Huang, Xun Zhang, Yu Zhang, Xiangrui Zhu, Jinxu Shan. (2021). Experimental study on wax removal by foam pig. Journal of Petroleum Science and Engineering, 205, 108881. https://doi.org/10.1016/j.petrol.2021.108881 
Li, W., Huang, Q., and Gao, X. (2020). Advances and challenges of foam pigging in crude oil pipelines. Energy Technology, 8(5), 1901477. https://doi.org/10.1002/ente.201901477 
Lima, P. C. R., and Alves, S. J. (1995). Application of low density foam pigs offshore Brazil. OTC 7864. Offshore Technology Conference. https://doi.org/10.4043/7864-MS 
Mackay, E. J. (2013). Sand erosion in pipeline bends during pigging. SPE Journal, 18(4), 678–686. 
NguyễnV.T., Triệu H.T, Vũ T.T. (2024). Nghiên cứu hạ tầng và hệ thống thiết bị của các mỏ dầu khí ở Việt Nam nhằm phục vụ cho kết nối các mỏ cận biên. Hội nghị khoa học toàn quốc – Thiết bị và Công trình dầu khí với xu hướng chuyển dịch nguồn năng lượng. Nhà xuất bản Giao thông Vận tải. 
Papanastasiou, T. C. (1987). Flows of materials with yield. International Journal for Numerical Methods in Engineering, 24(12), 2231–2247. https://doi.org/10.1002/nme.1620241203 
Singh, P., Venkatesan, R., Fogler, H. S., and Nagarajan, N. R. (2000). Paraffin deposition in subsea pipelines: Prevention/remediation. Energy and Fuels, 14(3), 561-575. https://doi.org/10.1021/ef990222q 
Versteeg, H. K., and Malalasekera, W. (2007). An Introduction to CFD: The Finite Volume Method. Pearson.https://www.pearson.com/en-gb/subject-catalog/p/introduction-to-computational-fluid-dynamics/ P200000007245/9780131274983. 
Các bài báo khác












