GIS và kết quả mô hình toán xác định ảnh hưởng của ngập lụt đến dân cư thuộc hạ lưu lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn

  • Cơ quan:
    1 Khoa Trắc địa, Bản đồ và Quản lý đất đai, Trường Đại học Mỏ - Địa chất, Việt Nam 2 Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
  • Từ khóa: GIS, Lũ lụt, Lưu vực, Mô hình toán, Vu Gia – Thu Bồn.
  • Nhận bài: 07-06-2020
  • Chấp nhận: 23-08-2020
  • Đăng online: 31-08-2020
Trang: 46 - 56
Lượt xem: 319

Tóm tắt:

Lũ lụt là thiên tai tự nhiên phổ biến xảy ra ở nhiều địa phương của Việt Nam, gây ra nhiều thiệt hại về con người, tài sản và ảnh hưởng đến các hoạt động kinh tế - xã hội. Bài báo này phân tích tác động của lũ lụt đối với các khu vực có dân cư bị ảnh hưởng thuộc hạ lưu lưu vực sông Vu Gia – Thu Bồn thuộc tỉnh Quảng Nam và thành phố Đà Nẵng. Trong nghiên cứu này, chúng tôi sử dụng kết quả mô hình toán thủy văn, thủy lực mô phỏng kết hợp với sử dụng phần mềm GIS để phân tích ảnh hưởng đến dân cư khu vực hạ lưu lưu vực sông Vu Gia – Thu Bồn. Từ đó, chỉ ra tác động và ảnh hưởng của lũ lụt gây ra trên khu vực bị ngập lụt trong lưu vực sông. Phần mềm ArcGIS được sử dụng để chuẩn bị dữ liệu, tích hợp, phân tích dữ liệu không gian đi kèm với thông tin trong các Bảng thuộc tính. Nghiên cứu này cho thấy GIS cung cấp các giải pháp chính xác hơn về đánh giá ảnh hưởng do lũ lụt đối với con người và phương pháp đánh giá này có thể được áp dụng cho các lưu vực sông khác.

Trích dẫn
Bùi Ngọc Quý, Lê Thị Nga, Dương Anh Quân và Trần Thị Mai Anh, 2020. GIS và kết quả mô hình toán xác định ảnh hưởng của ngập lụt đến dân cư thuộc hạ lưu lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn (in Vietnames), Tạp chí Khoa học kỹ thuật Mỏ - Địa chất, số 61, kỳ 4, tr. 46-56.
Tài liệu tham khảo

[1]. Boyle, SJ., Tsanis, IK., Kanaroglou, PS., (1998). Developing geographic information systems for land use impact assessment in flooding condition. J Wat Resour Plan Manage, Vol: 124, No: 2, 89-98.

[2]. Bhatt, GD., Kushwaha, SPS., Nandy, S., Bargali, K., (2013). Vegetation types and land uses mapping in south Gujarat using remote sensing and geographic information system, International Journal of Advancement in Remote Sensing, GIS and Geography, Vol:1, No:1, 20-31.

[3]. Ban chỉ huy phòng chống thiên tai tỉnh Quảng Nam, (2018). Báo cáo thống kê thiên tai năm 2017, UBND tỉnh Quảng Nam.

[4]. Cannon, T., (2000). Vulnerability analysis and disasters. In Floods, Vol: 1, 45-55.

[5]. Gashaw, W., Legesse, D., (2011). Flood hazard and Risk assessment Using GIS and Remote Sensing in Fogera Woreda, Northwest Ethiopia.

[6]. Henderson, FM., Xia, ZG., (1997). SAR applications in human settlement detection, population estimation and urban land use pattern analysis: a status report. IEEE Transactions on Geoscience and Remote Sensing Vol.35, No.1, 79-85.

[7]. Jonkman, S.N., (2005). Global Perspectives of Loss of Human Life Caused by Floods. Natural Hazards, vol. 34, no. 2, 151-175.

[8]. Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC), (2012). Managing the Risks of Extreme Events và Disasters to Advance Climate Change Adaptation, Cambridge University Press.

[9]. Kabir Das Rajbhandari, Deepak Paudel, Dinesh Singh Malla, Sarbagya Shrestha, (2012). Retrospective Research to Flood Risk in relation to WASH facilities. WaterAid in Nepal. 114

[10]. Kumar, Rajesh, (2016). Flood Hazard Assessment of 2014 Floods in Sonawari Sub - District of Bandipore District (Jammu & Kashmir): An Application of Geoinformatics. Remote Sensing Applications: Society and Environment. Vol. 4. October 2016, Pages 188-203, Elsevier.

[11]. Lê Xuân Bảo và Mai Văn Công, (2016). Đánh giá rủi ro kinh tế do ngập lụt, ứng dụng cho dự án chống ngập khu vực TPHCM giai đoạn 1. Tạp chí Khoa học kỹ thuật thủy lợi và môi trường Số 55, 28-39.

[12]. MasahikoHaraguchi, Upmanu Lall, (2013). Flood Risks and Impacts Future Research Questions and Implication to Private Investment Decision Making for Supply Chain Networks. Background paper prepared for the 2013 Global Assessment Report on Disaster Risk Reduction, 1-30.

[13]. Meyer, Volker, Sebastian Scheuer, and Dagmar Haase, (2009). A Multicriteria Approach for Flood Risk Mapping Exemplified at the Mulde River, Germany. Natural Hazards 48 (1), 17–39.

[14]. Nathalie Asselman, Paul Bates, Tim Fewtrell, Sandra Soares-Frazão, Yves Zech, Mirjana Velickovic, Anneloes de Wit, Judith ter Maat, Govert Verhoeven, (2009). Flood Inundation Modelling. Sixth Framework Programme for European Research and Technological Development (2002-2006),1-24.

[15]. Quan Anh Duong, Anh Van Truong, Quy Ngoc Bui, (2018). Integration of damage curves and GIS to estimate the economic exposure for flood disaster assessment in the Vu Gia - Thu Bon river basin of Vietnam, Journal of Mining and Earth Sciences, vol 59, 45 - 53.

[16]. Shabman, L., Stephenson, K., (1996). Searching for the Correct Benefit Estimate: Empirical Evidence for an Alternative Perspective. Land Economics, 72, 433-439.

[17]. Speyrer, J.F., Ragas, W.R., (1991). Housing Prices and Flood Risk: An Examination Using Spline Regression. Journal of Real Estate Finance and Economics, 4, 395-407.

[18]. Shaefer, K.A., (1990). The Effect of Floodplain Designation/Regulations on Residential Property Values: A Case Study in North York, Ontario. Canadian Water Resources Journal, 15, 319-333.

[19]. Salvo, Cristina Di, Francesco Pennica, Giancarlo Ciotoli, Gian Paolo Cavinato, (2018). A GIS-Based Procedure for Preliminary Mapping of Pluvial Flood Risk at Metropolitan Scale. Environmental Modelling and Software 107, 64–84.

[20]. Shrestha, Sangam, and Worapong Lohpaisankrit, (2017). Flood Hazard Assessment under Climate Change Scenarios in the Yang River Basin, Thailand. International Journal of Sustainable Built Environment 6 (2), 285–298.

[21]. Tian, Qing, Daniel G. Brown, Shuming Bao, and Shuhua Qi, (2015). Assessing and Mapping Human Well-Being for Sustainable Development amid Flood Hazards: Poyang Lake Region of China. Applied Geography 63, 66–76.

[22]. VN – Haz/WB5, C1-C1, (2019). Báo cáo đánh giá rủi ro lưu vực sông Vu Gia Thu Bồn. Gói thầu đánh giá rủi ro chuyên sâu cho 8 lưu vực sông và lập kế hoạch PCTT cho 10 tỉnh vùng dự án.

[23]. Vũ Thị Thu Lan, Hoàng Thanh Sơn, (2010). Nghiên cứu tác động của BĐKH đến ngập lụt lưu vực sông Thu Bồn - Vu Gia. Tuyển tập Hội nghị Khoa học kỷ niệm 35 năm thành lập Viện KH&CN Việt Nam, Hà Nội, 253-258.

[24]. Zhao and et al, (2019). An Enhanced Inundation Method for Urban Flood Hazard Mapping at the Large Catchment Scale. Journal of Hydrology 571, 873–882.