Tuổi U - Pb và thành phần zircon của các đá granodiorit khu vực mỏ vàng G18 Quảng Nam và ý nghĩa kiến tạo

  • Cơ quan:
    1 Khoa Khoa học và Kỹ thuật địa chất,Trường Đại học Mỏ - Địa chất, Việt Nam
    2 Graduate Institute of Geophysics, National Central University, Taiwan
  • Từ khóa: Cung lục địa, Địa khối Đông Dương, Kon Tum, Tam Kỳ - Phước Sơn, Việt Nam.
  • Nhận bài: 17-01-2021
  • Chấp nhận: 03-03-2021
  • Đăng online: 30-04-2021
Trang: 1 - 11
Lượt xem: 398

Tóm tắt:

Đới khâu Tam Kỳ - Phước Sơn (TPSZ) nằm ở trung tâm của khối Đông Dương được coi là ranh giới giữa hai địa khối Trường Sơn và Kon Tum trong giai đoạn Paleozoi sớm. Các đá amphibolit và siêu mafic trong khu vực được coi là thuộc tổ hợp ophiolit Tam Kỳ - Phước Sơn (TPO). Trong nghiên cứu này, nhóm tác giả trình bày các kết quả phân tích tuổi đồng vị U - Pb và thành phần các nguyên tố vết của khoáng vật zircon tách từ các đá granodiorit lấy tại moong khai thác mỏ vàng G18 khu vực Phước Sơn, để xác định tuổi thành tạo và bản chất kiến tạo của chúng. Phân tích đồng vị U - Pb xác định tuổi thành tạo của đá granodiorite thành tạo khoảng 447,4±2,9 tr.n trước đây. Thành phần vi lượng các khoáng vật zircon cho thấy chúng có có tỉ lệ U/Yb ̴ 1 (TB: 1,32) và Sc/Yb ̴ 1,04, hàm lượng Hf (TB: 10937 ppm), Yb (TB: 308 ppm) thấp tương đồng với kiểu zircon liên quan đến các đá magma hình thành từ các cung lục địa. Kết hợp với kết quả nghiên cứu trước cho phép nhóm tác giả kết luận rằng ít nhất một bộ phận đá magma trong TPO thuộc kiểu magma hình thành liên quan đến cung magma lục địa.

Trích dẫn
Ngô Xuân Thành, Bùi Vinh Hậu, Trần Thanh Hải, Phan Văn Bình, Đặng Văn Bát và Vũ Anh Đạo ., 2021. Tuổi U - Pb và thành phần zircon của các đá granodiorit khu vực mỏ vàng G18 Quảng Nam và ý nghĩa kiến tạo (in Vietnamese), Tạp chí Khoa học kỹ thuật Mỏ - Địa chất, số 62, kỳ 2, tr. 1-11.
Tài liệu tham khảo

[1]. Andersen, T., (2002). Correction of common lead in U - Pb analyses that do no report 204Pb. Chem. Geol. 192. 59 - 79.

[2]. Barth, A. P., Wooden, J. L., Jacobson, C. E., & Economos, R. C., (2013). Detrital zircon as a proxy for tracking the magmatic arc system: The California arc example. Geology 41. 223 - 226.

[3]. Bialy, M. Z. E., and Ali, K. A., (2013). Zircon trace element geochemical constraints on the evolution of the Ediacaran (600 - 614Ma) post - collisional Dokhan Volcanics and Younger Granites of SE Sinai, NE Arabian - Nubian Shield. Chemical Geology 360 - 361. 54 - 73.

[4]. Bui, V. T. S., Osanai, Y., Nakano, N., Adachi, T., Kitano, I., Owada, M., (2020). Timing of high - grade metamorphism in the Kontum Massif, Vietnam: Constraints from zircon - monazite multi - geochronology and trace elements geochemistry of zircon - monazite - garnet. Journal of Asian Earth Sciences 187. 104084. https://doi.org/10.1016/j.jseaes.2019.104084

[5]. Carter, A., Roques, D., Bristow, C., Kinny, P., (2001). Understanding Mesozoic accretion in Southeast Asia: significance of Triassic thermotectonism (Indosinian Orogeny) in Vietnam. Geology 29 (3). 211 - 214.

[6]. Ferry, J. M. & Watson, E. B., (2007). New thermodynamic models and revised calibrations for the Ti-in-zircon and Zr-in-rutile thermometers. Contributions to Mineralogy and Petrology 154. 429-37.

[7]. Gardner, C. J., Graham, I. T., Belousova, E., Booth, G. W., Greig, A., (2017). Evidence for Ordoviciansubduction - related magmatism in the Truong Son terrane, SE Laos: implications for Gondwana evolution and porphyry Cu exploration potential in SE Asia. Gondwana Research 44, 139 - 156. https://doi.org/10. 1016 /j.gr.2016.11.003.

[8]. Grimes, C. B., John, B. E., Kelemen, P. B., Mazdab, F. K., Wooden, J. L., Cheadle, M .J., Hanghj, K., Schwartz, J. J., (2007). Trace element chemistry of zircons from oceanic crust: A method for distinguishing detrital zircon provenance. Geology 35. 643 - 646.

[9]. Grimes, C. B., Wooden, J. L., Cheadle, M. J., John, B. E., (2015). “Fingerprinting” tectono - magmatic provenance using trace elements in igneous zircon. Contributions to Mineralogy and Petrology 170 (46). https://doi.org/10.1007/ s00410 - 015 - 1199 - 3.

[10]. Harley, S. L., Kelly, N. M., Möller, A., (2007). Zircon behaviour and the thermal histories of Mountain Chains. Elements 3: 25 - 30.

[11]. Hoskin P. W. O., Schaltegger U., (2003). The Composition of Zircon and Igneous and Metamorphic Petrogenesis. Reviews in Mineralogy and Geochemistry 53. 27 - 62.

[12]. Izokh, A. E., Tran, T. H., Ngo, T. P., Tran, Q. H., (2006). Ophiolite ultramafic - mafic associations in the northern structure of the Kon Tumblock (central Vietnam). Journal of Geology 28. 20 - 26 (Department of Geology and Minerals of Vietnam).

[13]. Lepvrier, C., Maluski, H., Vu, V. T., Leyreloup, A., Phan, T. T., Nguyễn, V. V., (2004). The Early Triassic Indochinian orogeny in Vietnam (Truong Son Belt and Kontum Massif);implications for the geodynamic evolution of Indochina. Tectonophysics 393 (1 - 4). 87 - 118.

[14]. Lepvrier, C., Nguyễn, V. V., Maluski, H., Tran, P. T., Vu, V. T., (2008). Indosinian tectonics in Vietnam. C.R. Geosci. 340. 94 - 111.

[15]. Liu, Y. S., Hu, Z. C., Gao, S., Gunther, D., Xu, J., Gao, C. G. and Chen, H. H., (2008). In situ analysis of major and trace elements of anhydrous minerals by LA - ICP - MS without applying an internal standard. Chem. Geol. 257. 34 - 43.

[16]. Ludwig, K. R. (2008): Isoplot/Ex 3.70. A Geochronological Toolkit for Microsoft Excel. Berkeley Geochronological Center, Berkely, Special publication No. 4. 76 pp.

[17]. Maluski, H., Lepvrier, C., Leyreloup, A., Van, T. V., Thi, P. T., (2005). Ar40 - Ar39 geochronology of the charnockites and granulites of the Kan Nack Complex, Kon Tum Massif, Vietnam. Journal of Asian Earth Sciences 25 (4). 653 - 677. https:// doi.org/10.1016/j.jseaes.2004.07.004.

[18]. Nagy, E. A., Maluski, H., Lepvrier, C., Scharer, U., Tran, T. P., Leyreloup, A., Vu, V. T., , (2001). Geodynamic significance of the Kontum massif in central Vietnam: composite Ar - 40/Ar - 39 and U - Pb ages from Paleozoic to Triassic. Journal of Geology 109 (6). 755 - 770.

[19]. Nguyễn, M. Q., Feng, Q., WeiZi, J., Zhao, T., Tran, T. H., Ngo, X. T., Tran, M. D., Nguyễn, Q. H., Nguyễn, Q. H., (2019). Cambrian intra - oceanic arc trondhjemite and tonalite in the Tam Ky - Phuoc Son Suture Zone, central Vietnam: Implications for the early Paleozoic assembly of the Indochina Block. Gondwana Research 70. 151 - 170.

[20]. Nakano, N., Osanai, Y., Owada, M., (2007a). Multiplase breakdown and chemical equilibrium of silicic clinopyroxene under extreme metamorphic conditions in the Kontum Massif, central Vietnam. Am. Mineral. 92. 1844 - 1855.

[21]. Nakano, N., Osanai, Y., Owada, M., Tran, N. N., Toyoshima, T., Pham, B., P., Tsunogae, T., Kagami, H., (2007b). Geologic and metamorphic evolution of the basement complexes in the Kontum Massif, central Vietnam. Gondwana Res. 12, 438 - 453.

[22]. Nakano, N., Osanai, Y., Owada, M., Nam, T. N., Charusiri, P., Khamphavong, K., (2013). Tectonic evolution of high - grade metamorphic terranes in central Vietnam: Constraints from large - scale monazite geochronology. J. Asian Earth Sci. 73 (5). 520 - 539.

[23]. Osanai, Y., Owada, M., Tsunogae, T., Toyoshima, T., Hokada, T., Tran, V. L., Sajeev, K., Nakano, N., (2001). Ultrahigh - temperature pelitic granulites from Kontum Massif, central Vietnam: Evidence for East Asian juxtaposition at 250 Ma. Gondwana Res. 4(4). 720 - 723.

[24]. Osanai, Y., Nakano, N., Owada, M., Tran, N. N., Toyoshima, T., Tsunogae, T., Pham, B., (2004). Permo - Triassic ultrahigh - temperature metamorphism in the Kontum Massif, central Vietnam. J. Mineral. Petrol. Sci. 99 (4). 225 - 241.

[25]. Phạm, T. D., Tran, T. H, Tran. T., P., Tran, N. P., Tran, T. A., Bui, A. N., (2006). Characteristics of mineral composition (olivine, pyroxene, chrome spinel) of ultramafic intrusions located in the margin of the Kon Tum Block. Journal of Geology 28. 47 - 57.

[26]. Roger, F., Maluski, H., Leyreloup, A., Lepvrier, C., Tran, T. P., (2007). U - Pb dating of high temperature metamorphic episodes in the Kontum Massif (Vietnam). J. Asian Earth Sci. 30. 565 - 572.

[27]. Shi, M. F., Lin, F. C., Fan, W. Y., Deng, Q., Cong, F., Tran, M. D., Zhu, H., Wang, H., (2015). Zircon U - Pb ages and geochemistry of granitoids in the Truong Son terrane, Vietnam: tectonic and metallogenic implications. Journal of Asian Earth Sciences 101. 101 - 120.

[28]. Trần, T. H., Zaw, K., Halpin, J. A., Manaka, T., Meffre, S., Lai, C. K., Lee, Y., Le, H. V., Dinh, S., (2014). The Tam Ky - Phuoc Son shear zone in Central Vietnam: tectonic and metallogenic implications. Gondwana Research 26 (1). 144 - 164.

[29]. Trần Văn Trị và Vũ Khúc (cb), (2009). Địa chất và tài nguyên Việt Nam. Nhà xuất bản Khoa học tự nhiên và Công nghệ, 589 tr.

[30]. Trịnh Thế Lực, Trần Thanh Hải, Nguyễn Hữu Hiệp, Bùi Hoàng Bắc, Andrew Carter, (2019). Phát hiện mới về tuổi tuyệt đối của đá Granodiorite Phức hệ Chu Lai thuộc vùng Đông bắc Quảng Ngãi. Tạp chí Khoa học Kỹ thuật Mỏ - Địa chất, Tập 60(1). 7 - 14.

[31]. Usuki, T., Lan, C. Y., Yui, T. F., Iizuka, Y., Vu, T. V., Tran, T. A., Okamoto, K., Wooden, J. L., Liou, J. G., (2009). Early Paleozoic medium - pressure metamorphism in central Vietnam: evidence from SHRIMP U - Pb zircon ages. Geosci. J. 13 (3). 245 - 256.

[32]. Wang, Y., Wang, Y., Qian, X., Zhang, Y., Gan, C., Senebouttalath, V., Wang, Y., (2020). Early

[33]. Paleozoic subduction in the Indochina interior: Revealed by Ordo - Silurian mafic - intermediate igneous rocks in South Laos. Lithos. https://doi. org/10.1016/j.lithos.2020.105488.

[34]. Yang, J. H., Cawood P. A., Du Y. S., Huang H., Huang H.W., Tao P., (2012). Large Igneous Province and magmatic arc sourced Permian - Triassic volcanogenic sediments in China. Sedimentary Geology 261, 120 - 131.